Noterde Araç Alım Satımı ve Devir İşlemleri

Türkiye'de yeni araç fiyatlarının yüksek olması nedeniyle ikinci el araç alımı oldukça yaygındır; araç doğrudan sahibinden veya ruhsatlı bir oto galericisinden satın alınabilir.

Bu makalede, noterlik işlemlerindeki deneyimlerimizin bir özetini, en sık karşılaşılan sorunları ve devir işlemi için gereken belgeleri sizinle paylaşıyoruz. Doğru ve güvenilir bilgi almak için her zaman Hallak Türkiye Hizmetleri ile iletişime geçebilirsiniz.

Herhangi bir aracı satın almadan veya kapora ödemeden önce, uzman merkezlerde (ekspertiz) araç muayenesi yaptırmanızı ve imzalı, mühürlü bir ekspertiz raporu almanızı her zaman öneririz. Ekspertiz masrafını, satıcının verdiği bilgilere göre mülk sahibiyle önceden konuşup anlaşın; verilen bilgiler araç muayene raporuyla uyuşmuyorsa bu durum önem kazanır. Araç ve geçmişi hakkında (kaza kaydı, önceki sahiplerin sayısı, kilometre göstergesinin doğru olup değiştirilmediği veya üzerinde oynama yapılmadığı, aracın mekanik durumu, motorun durumu gibi) yeterli ve kapsamlı bilgi almanızı öneririz; kontrol edilecek ayrıntıların bir listesini çıkarmak faydalı olur. Genel bir kural olmasa da, fiyatların galeri fiyatlarına kıyasla daha mantıklı olması nedeniyle aracı doğrudan sahibinden satın almak genellikle tercih edilir. Facebook, Sahibinden, Arabam ve Hürriyet Oto gibi araçların ilan edildiği birçok internet sitesi bulunmaktadır.

Türkiye'de Araç Devir İşlemlerine Nereden Başlanır?

İşlem, noter dairesine gidilerek başlatılır; ancak şu noktalara dikkat edilmesi gerekir:

• Araç üzerinde herhangi bir borç veya trafik cezasının bulunmaması gerekir; aksi hâlde borçlar ödenmeden devir işlemi yapılamaz.

• Aracın trafik sigortası (zorunlu mali sorumluluk sigortası) bulunmalıdır; aksi hâlde devir işlemi gerçekleştirilemez.

• Araç üzerinde rehin veya haciz varsa, satış işlemine başlamadan önce bunun kaldırılması gerekir; aksi hâlde satış gerçekleşmez.

• Devir için gerekli belgelerin hazırlanması: yabancılar için pasaport ve ikamet kartı, mülteciler için aynı şehre ait Kimlik, Türk vatandaşları için Türk kimlik kartı, aracın ruhsatı, alıcı plakaları değiştirmek isterse aracın plakalarının getirilmesi.

• Noter masraflarının hazırlanması; tercihen nakit olarak, çünkü bazı noterler banka kartıyla ödeme kabul etmemektedir.

• Araç alımı için belirli bir tutarda banka havalesi yapacağınızı, hesabınızın bloke edilmesini veya transferin gecikmesini önlemek amacıyla en az bir gün öncesinden bankanıza bildirmeniz gerekir.

Uyarı: Araç bedelini yalnızca aracın sahibinin kendi şahsi hesabına transfer edin. Başka bir hesaba yapılan transferler nedeniyle birçok dolandırıcılık vakası yaşanmıştır; size bir akraba, arkadaş veya tanıdığınız bile söylese de, ödemeyi yalnızca aracın sahibinin kendi kişisel hesabına yapın.

• Ruhsat üzerindeki bilgilerin (koltuk ve yolcu sayısı, model, motor numarası, şasi numarası) aracın kendisiyle uyumlu olduğundan emin olunması.

Türkiye'de Araç Devir Maliyetleri ve Alıcı-Satıcı Arasında Paylaşımı

Genel ve yaklaşık olarak — çünkü tutar duruma göre değişebilir — noterde araç devir maliyeti 300 Türk Lirasından başlar ve daha önce bahsettiğimiz durumlara göre artabilir.

Satış tarihinden önceki eski borçlar, birikmiş vergiler veya trafik cezalarıyla ilgili tüm masraflar satıcıya aittir. Alıcı ise noter masraflarını ve satın alma sonrasında aracın sigortasını üstlenir.

Satış işlemi noterde gerçekleştirilir ve yeni ruhsat, satış sözleşmesinin bir kopyasıyla birlikte aynı yerde teslim edilir. Alıcı plakaları değiştirmek istemiyorsa işlem burada sona erer; değiştirmek isterse, satış sözleşmesinin kopyası ve aracın zorunlu trafik sigortasıyla birlikte en yakın plaka basım merkezine giderek yeni plakaları alır; bu işlem için yaklaşık 950 Türk Lirası ücret alınır ve bu tutar zamlara göre artabilir.

Motorlu taşıtlar vergisi 6 ayda bir ödenir ve aracın modeline, motor hacmine ve yakıt türüne göre değişir; her 6 ayda yaklaşık 300 Türk Lirasından başlar ve bazı modellerde 2.000 Türk Lirasını aşabilir.

Türkiye'de Araç Plakası ve Ruhsatının Değiştirilmesi

Araç sahibi, aracın tescil plakalarını değiştirmek istediğinde, bu işlem Ulaştırma Bakanlığı'nın internet sitesi üzerinden elektronik olarak veya noterde manuel olarak yapılan bir başvuru ile gerçekleştirilir; bu işlem için yeni plaka ve yeni ruhsat masrafı ödenir. Kişi yabancıysa ve Türk vatandaşlığına geçmişse (eski tescil plakaları yabancı vatandaş plakası, yani "Misafir Plaka" olarak biliniyorsa), bu plakaların değiştirilmesi gerekir ve aynı işlem uygulanır; ayrıca plaka ve ruhsat değişikliğinden sonra, aracın satın alındığı sigorta şirketine başvurularak sigorta bilgilerinin güncellenmesi gerektiğini de belirtmek isteriz. Bu değişikliğin maliyeti duruma göre yaklaşık 400-800 Türk Lirasıdır.

Türk vatandaşlığına geçen yabancı vatandaşın, ehliyetini de yeni bilgileriyle uyumlu hale getirmesi gerekir; bu işlem yalnızca önceden randevu alınarak nüfus müdürlüğüne başvurularak ve yaklaşık 350 Türk Lirası harç ödenerek yapılır — bu tutar zaman içinde değişebilir.

Önemli bilgi: Araç pasaport ve vergi numarasıyla satın alınmışsa, Türk vatandaşlığı veya ikamet alındıktan sonra, aracın e-Devlet uygulamasında resmi olarak adınıza görünmesi için ruhsat bilgilerinin güncellenmesi gerekir; bu işlemin maliyeti, yeni bir devir işlemi maliyetine yakın olacaktır.

Araç devir işlemi, her şey hazır olduğunda ve herhangi bir eksiklik, borç veya trafik cezası bulunmadığında yarım saat ile en fazla bir saat arasında sürer. Noterlerin çalışma saatlerinin 08.30-12.30 ve 13.30-17.30 arasında olduğu unutulmamalıdır. Tatil günlerinde nöbetçi noterler bulunur; ancak noterlerdeki yoğun kalabalık nedeniyle satış işleminin tatil günlerinde yapılması önerilmez.

Araç bedelinin ödemesi, satıcının nihai imzasından önce doğrudan yapılır.

Hallak Türkiye Hizmetleri, araç alım-satımı ve araç sigortası dahil, noterlik işlemleriyle ilgili tüm hizmetleri size sunar.