Türkiye Turist Vizesi
Türkiye'de İnsani İkamet
Türkiye'de insani ikamet, birçok resmi devlet açıklamasında ve mevzuatta yer almıştır. Bu nedenle bu makalede, insani nedenlerle Türkiye'de ikamet almak isteyen ya da başka bir ikamet türü alamayan kişiler için bir kaynak niteliğinde olacak şekilde, bu konuyla ilgili tüm bilgileri ele alacağız. Makalede insani ikametle ilgili tüm ayrıntıları aşağıdaki içindekiler tablosuna göre inceleyeceğiz:
Türkiye'de insani ikamet nedir?
Türkiye'de insani ikamet almanın koşulları ve şartları nelerdir?
Türkiye'de insani ikamet almak için en güçlü gerekçeler nelerdir?
İnsani ikamet nasıl çıkarılır?
İnsani ikamet için başvuru süreci nasıl işler?
İnsani ikamet dosyasının incelenmesi sonrası süreç nasıl işler?
İnsani ikamet almanın en önemli avantajları nelerdir?
İnsani ikametin sorunları ve dezavantajları nelerdir?
İnsani ikamet başvurusunun reddedilmesinin en önemli sebepleri nelerdir?
İnsani ikametin geri alınması ve iptal edilmesinin sebepleri nelerdir?
Türkiye'de İnsani İkamet Nedir?
Türkiye'nin de imzaladığı 1951 tarihli Cenevre Sözleşmesi'ne göre, Türkiye topraklarında insani nedenlerle mültecilere verilen bir ikamet türüdür.
Türkiye'de İnsani İkamet Almanın Koşulları ve Şartları
İnsani nedenlerle alınan ikamet, çalışma ikameti veya kısa süreli ikametler (turistik, aile, öğrenci, tedavi) gibi Türkiye'deki diğer ikamet türlerinden farklıdır.
Anavatana dönüşün zor veya imkânsız olması.
Türkiye Cumhuriyeti topraklarında yasal olarak kalabilmek için başka herhangi bir ikamet türü çıkarma imkânının bulunmaması.
Kişinin Türkiye topraklarından ayrılması durumunda karşı karşıya kalacağı bir tehdidin bulunması.
Kişinin Türkiye'nin ulusal güvenliği açısından bir tehdit oluşturmaması.
Kişinin herhangi bir terör eylemine karışmamış olması.
Kişinin Türkiye topraklarında bulunması.
Kişinin Türkiye'de herhangi bir sabıka kaydına sahip olmaması.
Türkiye'de İnsani İkamet Almak İçin En Güçlü Gerekçeler
Yabancı vatandaşın, savaşlar veya güvenlik ortamının bulunmaması nedeniyle ülkesine dönmesi durumunda karşılaşacağı tehdit ve savaşlara katılmak istememesi.
Mültecinin geri dönmesi halinde kendisinin veya bir akrabasının tutuklanma ya da işkenceye uğrama korkusu.
Aile bireylerinin (eş ve çocuklar) bir araya getirilmesi ve bu kişilerin Türkiye'de başka bir ikamet türü alamaması.
Kronik ve ağır hastalık durumları; kişinin tedavi için Türkiye'den ayrılamaması ve Türkiye dışında bu tedaviye erişememesi.
Suriyelilere özel bir durum olan pasaportun süresinin dolması ve maddi nedenler veya tehdit sebebiyle yenilenmesindeki zorluklar.
Yukarıda sayılanlar, insani ikamet verilmesinde en yaygın rastlanan gerekçelerdir. İkametin onaylanması kesin bir şart değildir; çünkü dosya, Göç İdaresi tarafından ayrıntılı ve dikkatli bir şekilde incelenir. Başvurunun kabulü halinde insani ikamet, iki yıl veya daha uzun bir süre için verilir.
İnsani İkamet Nasıl Çıkarılır?
İnsani ikamet şartlarını taşıyan bir durumdaysanız, Türkiye'de insani nedenlerle ikamet almak için aşağıdaki adımları izlemeniz gerekir.
1. Gerekli Belgelerin Hazırlanması
Pasaportun aslı ve bir kopyası, Türkiye'ye yapılan son giriş damgası ve vize kopyasıyla birlikte — pasaportun geçerli veya süresi dolmuş olması fark etmez.
Noter onaylı kira sözleşmesi veya kişinin ikamet ettiği mahallenin muhtarından alınan ikamet belgesi.
İkamet için biyometrik kişisel fotoğraflar.
Evlilik cüzdanı, aile cüzdanı ve 18 yaşından küçük çocukların doğum belgelerinin Türkçeye çevrilmiş ve noter onaylı halleri (tercüme ve noter onayı işlemlerinizi Hallak Türkiye Hizmetleri aracılığıyla talep edebilirsiniz).
İnsani ikamet başvuru formu, görüşme günü Göç İdaresi'nde kişiye verilir ve orada doldurulur. Başvuru gerekçesi sağlık durumuna dayanıyorsa, sağlık durumunuzu değerlendirmek üzere bir devlet hastanesinden alınmış tıbbi rapor istenir. Önceden reddedilmiş turistik, öğrenci veya aile ikameti başvurularının da eklenmesi istenebilir. Diğer ikamet türlerinde olduğu gibi, sağlık sigortası insani ikamet için bir şart değildir.
İnsani İkamet İçin Başvuru Süreci
Başvuru, önceden bahsedilen belgelerle birlikte en yakın Göç İdaresi'ne yapılır; diğer ikamet türlerinde olduğu gibi önceden randevu almaya gerek yoktur — insani ikametlere özel bir birim bulunmaktadır. Kısa bir görüşme yapılır ve insani ikamet almak istemenizin sebeplerini açıklamanız istenir. Ardından insani ikamet başvuru formu doldurulur; bu sırada Göç İdaresi'nde bulunan tercümanlardan yardım alabilirsiniz. İnsani ikamet dosyalarının incelenmesi iki ay ile altı ay veya daha uzun bir süre alabilir. İnceleme sonunda başvurunuz kabul veya reddedilir.
İnsani İkamet Dosyasının İncelenmesi Sonrası Süreç
Başvuru onaylanırsa, PTT (devlet posta kurumu) aracılığıyla ikamet kartının takip kodunu içeren bir mesaj gönderilir; kart, ikamet adresine veya adrese en yakın posta merkezine teslim edilir.
Başvuru reddedilirse, reddedildiğine ilişkin bir mesaj gönderilir; ayrıca Göç İdaresi'ne bağlı 157 numaralı hattı arayarak başvurunuzun reddedildiğini teyit edebilirsiniz. Reddedilmesi halinde, 10 gün içinde Türkiye'den ayrılmanız veya başka bir ikamet türü için başvuru yapmanız gerekir.
İnsani İkamet Almanın En Önemli Avantajları
Belediyeler ve Türkiye'de faaliyet gösteren bazı insani yardım kuruluşları aracılığıyla belirli insani yardımlardan faydalanabilme.
Yabancılara özel bir yabancı kimlik numarasına sahip olunması; bu sayede üniversitelere kayıt olmak, banka hesabı açmak, Türk devlet hastanelerinde çok düşük ücretlerle tedavi görmek, eczanelerden ilaç alırken önemli oranda indirim kazanmak, elektrik, su, doğal gaz ve internet aboneliği açmak, daire veya işyeri kiralamak için sözleşme yapmak kolaylaşır. Mültecinin resmi olarak çalışması durumunda çalışma ikameti çıkarılabilir. Belirli şartları (Türkçeyi iyi derecede bilmek ve diploma denkliği almak) yerine getiren ikamet sahipleri, yabancılara genel olarak yasak olan bazı mesleklerde çalışabilir.
İnsani İkametin Sorunları ve Dezavantajları
İnsani nedenlerle ikamet sahibi olan kişiler gayrimenkul sahibi olamaz.
Özellikle geçerli bir pasaportu olmadan bu ikameti alan kişiler Türkiye dışına seyahat edemez.
Türkiye'den 6 aydan uzun süre ayrı kalınması durumunda insani ikamet iptal edilir.
Anavatanınıza geri dönmeniz durumunda insani ikamet iptal edilir.
İnsani ikamet almak için sahte belge sunulması, onay verilmiş olsa bile ikametin iptal edilmesine yol açar.
İnsani ikamet başvurularının kabul oranı yüksek değildir; bu nedenle çok ikna edici ve gerçek gerekçelerin sunulması gerekir.
İnsani İkamet Başvurusunun Reddedilmesinin En Önemli Sebepleri
Başvuru gerekçeleri hakkında yalan beyanda bulunmak (anavatanda gerçek bir tehdidin bulunmaması).
Başvuru sırasında sahte belge sunulması; bu durumda başvuru reddedilir ve hukuki sorumluluk doğar.
Türkiye'ye yasal olmayan yollarla giriş yapılması.
Suriyelilere özel geçici koruma kimliğine (Kimlik) veya Iraklılar ve diğer vatandaşlıklara özel UN kimliğine sahip olunması.
Başka bir ikamet türü alınabilme imkânının bulunması.
Başvuru sahibi hakkında açılmış hukuki davaların bulunması.
İnsani İkametin Geri Alınması ve İptal Edilmesinin Sebepleri
İkametin alınma sebebi olan tehdidin bulunduğu anavatana geri dönülmesi.
Türkiye'den 6 aydan uzun süre ayrı kalınması.
Başvuru sırasında sahte belge kullanılması.
Kişinin başka bir ikamet türü veya geçici koruma kartı (Kimlik) alması.
Türkiye'nin ulusal güvenliğini tehdit eden bir suç işlenmesi.
Sağlık durumunun iyileşmesi ve ikametin alınma sebebinin ortadan kalkması.
Ülkesindeki tehlike ve tehdidin ortadan kalkması.
Suriyelilerin insani ikamet alması konusunda: Suriye pasaportunun yenilenmesindeki zorluklar ile Suriye'deki tutuklamalar, özgürlüklerin kısıtlanması ve güvenlik ortamının bulunmaması gibi zor koşullar nedeniyle Suriyeliler de insani ikamet kapsamına alınmıştır. Ancak bu, belirli şartlara bağlıdır; bu şartlar şöyledir:
Turistik ikamet veya başka bir ikamet türü alma imkânının bulunmaması.
Kimlik veya geçici koruma statüsünün bulunmaması.
Türkiye'ye yasal yollarla giriş yapılmış olması.
İlginizi çekebilecek diğer makaleler — Türkiye'deki ikamet türleri ve bunları alma yöntemleri:
Türkiye'de çalışma ikameti ve çalışma izni
Türkiye'de ilk kez turistik ikamet
Türkiye'de öğrenci ikameti
Türkiye'de aile ikameti
Gayrimenkul (mülk) ikameti
Türkiye'de turistik ikametin yenilenmesi