Suriyeliler İçin Türk Vatandaşlığı
Suriye Vatandaşlığı Taşıyanlara Özel İstisnai Vatandaşlık
Türk hükümeti, 2016 yılından itibaren özellikle Suriyelilere yönelik olarak istisnai Türk vatandaşlığı vermeye başlamıştır; 2016 yılından önce ise sınırlı sayıda Suriyeli gazeteci, doktor ve öğretmene Türk vatandaşlığı verilmişti.
Türk vatandaşlığına nasıl aday gösterilinir? Bu makalede, vatandaşlığa aday gösterilme yöntemlerini ve mekanizmasını, ayrıca vatandaşlık alma olasılığı en yüksek olan grupları ele alacağız. Burada sunulan bilgiler, resmi raporlara değil, sahadaki gerçek deneyimlere dayanmaktadır. Aşağıdaki içindekiler tablosuna göre inceliyoruz:
İstisnai vatandaşlığa aday gösterilmeye kimler uygundur?
İstisnai vatandaşlık dosyalarının iptal edilme sebepleri
İptal edilen istisnai vatandaşlık dosyaları için çözümler
Bir kişinin istisnai vatandaşlığa aday gösterilmesi, vatandaşlığı aldığı anlamına gelir mi?
Öğrenci ikameti yoluyla Türk vatandaşlığı almak mümkün müdür?
Vatandaşlığa Aday Gösterilmeye En Uygun Grup Kimlerdir?
Birçok durum söz konusudur; ancak bunları, iş hayatı açısından yeterli entegrasyonu sağlamış ve Türk toplumsal dokusuyla faydalı bir etkileşim kurmuş kişiler olarak özetleyebiliriz.
Türkiye'de resmi ve yasal olarak faaliyet gösteren şirket sahipleri: Türkiye'de resmi çalışma ikametine sahip olan, vergilerini ödeyen, işlerini fiilen takip eden ve şirketleri gelir-gider hareketliliği gösteren kişilerdir; işin büyüklüğü önemli değildir — işin basit ve küçük ölçekli olması bile, resmi olması şartıyla Türk vatandaşlığına aday gösterilmek için yeterlidir.
Türkiye'deki üniversite öğrencileri: Bu kişiler, Türkiye için güçlü bir kaynak oluşturacak bireylerdir; genellikle Türkçeyi iyi düzeyde öğrenmiş, Türk kültürünü yeterince tanımış, Türk toplumu içinde arkadaşlıklar ve ilişkiler kurmuşlardır. Bu nedenle istisnai Türk vatandaşlığına en çok aday gösterilen gruptur. Hatırlatmak gerekir ki bu düzenleme özellikle Suriyelilere ve daha önce belirtilen bazı diğer vatandaşlıklara özgüdür.
Türk toplumuna fayda sağlayan yatırımcı ve tüccarlar: Genellikle esnaf teamülleri veya ticaret ve sanayi odaları aracılığıyla aday gösterilirler.
Topluma açık şekilde hizmet sunmuş veya Türk toplumuna faydalı olabilecek kişiler: Doktorlar, öğretmenler, bilim insanları gibi. Bu kişiler Yabancılar Şubesi tarafından aday gösterilir; bu şube, bilgilerinizi güncellemeniz ve Türk vatandaşlığı almanıza sebep olabilecek bilgileri eklemeniz yoluyla sizin durumunuza ulaşır.
Yetim, engelli ve özel gereksinimli bireylere ilişkin bazı özel durumlar.
Dosyaların İptal Edilmesi ve Bunun En Yaygın Sebepleri
Ne yazık ki, bazı dosyaların yeniden değerlendirmeye tabi tutulduğunu — ki bu fiilen yeniden değerlendirmeye dönüştür — göz önünde bulundurarak, en yaygın iptal sebeplerini şöyle sıralayabiliriz:
Vatandaşlık başvurusu sırasında sahte belge ve bilgi sunulması: Dosyaların iptal edilmesinin en yaygın ve en sık görülen sebebidir. Bu şekilde Türk vatandaşlığı alınmış olsa bile, kişi her an yargılanma, vatandaşlığın geri alınması ve hatta ülkeden sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıyadır. Bu başlık altında iptal edilen kişi sayısını tam olarak belirlemek mümkün değildir; çünkü sahte bilgi sunan kişi, yanlış ve sahte bilgi verdiğini bilerek hareket etmektedir.
Aday gösterilme sebebinin, vatandaşlık süreci aşamalarında sona ermesi veya iptal edilmesi: Örneğin, vatandaşlığa aday gösterilme sebebi çalışma ikameti ve faal bir şirket olan bir kişinin, aday gösterildikten sonra şirketini kapatması ve çalışma ikametinin iptal edilmesi durumunda, bu durumun %90 oranında yeniden inceleme ve daha sonra iptal aşamasına dönüşmesi muhtemeldir.
Adayın cezai veya idari mahkemelerle karşı karşıya kalması: Yargı, dava hakkında karar verene kadar vatandaşlık sürecini durdurabilecek en önemli sebeplerden biridir; suçlamanın kanıtlanması hâlinde bu durum, vatandaşlık başvurunuzun reddedilmesinin başlıca sebebi olacaktır.
Başvuru sahibinin meslek geçmişinin ve gelir kaynaklarının incelenememesi de, vatandaşlık başvurusunun reddedilmesine veya iptal edilmesine yol açabilecek durumlardan biridir; bu durumların çoğu kuyumculuk, altın ticareti ve para transferi (havale) alanında çalışanlarla ilgilidir.
Basit sebeplerle ortaya çıkan ve çözülebilecek bazı durumlar: Bu tür durumlarda, reddin veya iptalin gerçek sebebinden emin olmak için mutlaka bir Türk avukata vekalet verilmesi önerilir. Örneğin, vatandaşlık başvurusu için belgelerin sunulması sırasında tercüme hatalarının bulunması, tercüman tarafından bazı ifadelerin açıklığa kavuşturulmaması ve farklı belgelerdeki bilgilerin birbiriyle örtüşmemesi bu duruma örnek olarak verilebilir.
İptal Edilen veya Reddedilen Bazı Dosyalar İçin Çözümler
Bu çözümler hukuki niteliktedir ve öncelikle uzun sürebilir; başta belirtmek gerekir ki bazılarının düşündüğü gibi hızlı ve sihirli çözümler değildir. Buna ek olarak, maliyetleri de nispeten yüksektir ve olumlu veya olumsuz bir sonuç garanti edilemez.
Dosyanın reddedilme veya iptal edilme sebebini öğrenmek için mutlaka bir Türk avukata vekalet verilmelidir. Bu işlemler bir ay ile üç ay arasında sürebilir.
Dosyanın reddedilme sebebi öğrenildikten sonra, sebepler araştırılır ve dosyanın geri alınması veya mevcut sorunun düzeltilmesi amacıyla idari dava açılması imkânı değerlendirilir. Bazı durumların, daha önce belirtilen sebepler nedeniyle çözülemeyeceği de bilinmelidir.
Elbette şunu da göz önünde bulundurmak gerekir: iptal işlemi, ilgili ilin Nüfus Müdürlüğü ile ilişkilidir, Göç İdaresi ile ilişkili değildir.
Adımın Türk Vatandaşlığına Aday Gösterilmesi, Vatandaşlığı Alacağım Anlamına Gelir mi?
Cevap: Adınızın Türk vatandaşlığına aday gösterilmesi, kesinlikle vatandaşlığı alacağınız anlamına gelmez; başvurunuzun sonucu reddedilme şeklinde de olabilir.
Yakın Zamanda Vatandaşlık Alanlardan Vatandaşlığın Geri Alınabileceğine İlişkin Bazı Haberler Var; Bu Doğru mudur?
Cevap: Türk vatandaşlığının verilmesi, Türk vatandaşlık kanunu çerçevesinde ve Bakanlar Kurulu Başkanlığı'nın onayıyla gerçekleştirilmiştir. Vatandaşlığın geri alınması da yasaya uygun şekilde gerçekleşir; toplu ve rastgele bir şekilde değil, her durumun ayrı ayrı incelenmesiyle uygulanır.
Özetle: Türk vatandaşlığının verilmesi anayasaya dayanır ve anayasal bir haktır; ancak anayasaya uygun şekilde geri alınabilir.
Türkiye'de Okuyan Öğrencilerin, Vatandaşlığa Bakılmaksızın Türk Vatandaşlığı Alabilecekleri Bir Yol Var mıdır?
Cevap: Bazı kişilerin deneyimlerine göre, mezuniyetten sonra öğrenci ikameti Türkiye'de resmi bir çalışma ikametine dönüştürülmüş ve ardından bu çalışma ikameti üzerinden Türk vatandaşlığına başvurulmuştur.