Türkiye'de Sınai Yatırım
Sanayi veya Ticari Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı
Türkiye, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkeleri arasında ağır sanayi, elektronik sanayi ve teknoloji sanayisinde öncü ülkelerden biridir; yüksek potansiyele, önemli kaynaklara ve zengin doğal kaynaklara sahiptir. Türkiye, düzenleyici bir çerçeve, vergi kolaylıkları ve yatırımcılara sunulan kapsamlı destek hizmetleriyle sanayi yatırımını teşvik etmekte, bu da ülkeyi sanayi yatırımları için son derece uygun kılmaktadır.
Sanayi ve ticari yatırım alanı için gereken ve faydalı en önemli noktaları aşağıdaki içindekiler tablosuna göre ele alıyoruz:
Türkiye'de sanayi ve ticari yatırımın en önemli avantajları, gereken şartlar, en önemli ve en tanınmış sanayi şehirleri
Türkiye'de sanayi yatırımına özel şartlar
Türkiye'de sanayi yatırımının avantajları
Türkiye'de Sanayi ve Ticari Yatırımın En Önemli Avantajları, Gereken Şartlar ve En Önemli Sanayi Şehirleri
12 Ocak 2017 tarihinde 5901 sayılı Kanun'a eklenen ek maddelerin yayımlanmasından itibaren, Türkiye'de yatırım yapan yabancı vatandaşlara Türk vatandaşlığına başvurma hakkı verilmektedir; bu kapsama Türk sanayisine yatırım yapanlar da dahildir.
Türk sanayisine yapılan yatırım, en iyi ve en güçlü yatırım türlerinden biridir; özellikle yeni yatırımcılar için. Türk devleti, çoğu şehirde sanayi bölgeleri (OSB) kurmuş ve bu bölgelerdeki yatırımcılara, altyapı ve sunulan hizmetler açısından birçok avantaj sağlamıştır. Türk toplumunun genç bir nüfusa sahip olması, üretim zinciri için ucuz iş gücü bulunması anlamına gelir. Arazi, sanayi tesisi ve gayrimenkul alımında sağlanan vergi muafiyetlerini de unutmamak gerekir.
Bu sayede Türkiye, ister Türkiye'de şube açmak ister küçük veya orta ölçekli bir proje başlatmak isteyen birçok yabancı yatırımcı ve üreticinin tercih ettiği bir merkez haline gelmiştir.
Sanayi üretimi ve Türk ihracatı, gayri safi milli hasılanın %29'unu oluşturmaktadır; Türkiye'deki iş gücünün yaklaşık %20'si bu alanda çalışmaktadır.
Sanayi bölgeleri Türkiye'nin neredeyse her şehrinde bulunmaktadır. Sanayi bölgeleri arasında, sanayicilere ve sanayi alanındaki yatırımcılara daha iyi hizmet sunma konusunda bir rekabet söz konusudur; Türkiye topraklarında yaklaşık 280 sanayi bölgesi bulunmaktadır. Örneğin İzmir, otomotiv ve otomotiv yedek parça sanayisiyle; Kayseri, genel olarak ev mobilyası ve döşeme sanayisiyle; Gaziantep ve İstanbul ise tekstil ve konfeksiyon sanayisiyle öne çıkmaktadır. Sakarya'da ise hazır mutfak gibi çeşitli sektörleri barındıran karma bir sanayi bölgesi bulunmaktadır.
Hammadde bolluğu ile ucuz ve uzman iş gücünün desteği, Türkiye'de sanayinin gelişmesine yol açmıştır. Türk devletinin sanayiye verdiği destek ve Türk ekonomisini sanayi ekonomisine dönüştürme yönündeki çalışmalarını da unutmamak gerekir.
Türkiye'de yatırımın en önemli avantajı, tüm aile bireyleri için Türk vatandaşlığı elde edilebilmesidir; bu, 400.000 ABD Doları değerinde bir gayrimenkul yatırımı, 500.000 ABD Doları değerinde bir banka mevduatı veya belirli şartların (belirli sayıda çalışan ve 500.000 ABD Dolarından başlayan bir sermaye) yerine getirilmesiyle yapılan sanayi yatırımı yoluyla sağlanabilir; bu şartlar gerçek bir yatırımcı için son derece basit ve kolaydır.
Türkiye'de Sanayi Yatırımına Özel Şartlar
Bunlar basit şartlardır; daha doğrusu, gayrimenkul, sanayi, bankacılık veya başka bir alanda yatırım yapmak isteyen Türk vatandaşı veya yabancının yerine getirdiği rutin hukuki işlemlerden ibarettir:
Türkiye'de, türü ne olursa olsun, başlangıç olarak resmi bir ikamet kartı alınması.
Gayrimenkul yatırımında mülkiyet belgesi (tapu), banka yatırımında mevduat belgesi, sanayi yatırımında ise fabrikanın kira sözleşmesi ya da satın alma belgesinin edinilmesi.
İşe yasal olarak başlamak için gereken ruhsatların alınması (şirket kuruluşu için ilgili makaleye bakabilirsiniz).
Çalışma ikametinin çıkarılmasına başlanması.
Pasaportun Türkçeye çevrilip noter onaylı hale getirilmesi.
Kişisel vergi numarasının alınması.
Bazı faaliyetler, sanayi faaliyetinin türüne göre ilgili bakanlıklardan özel onayların alınmasını gerektirir.
Türk hukukunda yabancı yatırımcı ile Türk vatandaşı yatırımcı, herhangi bir ayrım yapılmadan aynı şekilde muamele görür; özellikle mali ve vergisel işlemlerdeki kolaylıklar açısından.
Sanayi yatırımı alanında sağlanan çok sayıda kolaylık nedeniyle, son yıllarda birçok yatırımcının Türkiye'ye yöneldiği ve Türkiye'nin merkezi konumu, ihracat kolaylığı ve devletin ihracata verdiği teşviklerle ilgilendiği görülmektedir.
Türkiye'de Sanayi Yatırımının Avantajları
Türkiye'nin ayrıcalıklı ve merkezi coğrafi konumu, Arap, Avrupa ve Asya ülkelerine yakınlığı; çok sayıda ve çeşitli ulaşım ve nakliye aracının, hava, kara ve deniz sınır kapılarının bulunması; diğer ülkelere kıyasla daha düşük yatırım maliyetleri; proje ve sanayi çeşitliliği ile zengin ve çeşitlenmiş bir ekonomi; devletin ihracata verdiği destek; sağlam bir altyapı; ucuz ve eğitimli iş gücünün mevcudiyeti. Diğer önemli avantajları ise şöyle sıralayabiliriz:
1. Türkiye'nin Çoğu Şehrindeki Sanayi Bölgeleri (OSB)
Yatırımcıları Türkiye'ye çeken en önemli faktörlerden biri, üretime başlamak için gereken elektrik, su, gaz, iletişim, atık işleme gibi tam altyapıya sahip ve ana yollara bağlı sanayi bölgeleridir; devlet de buralarda çalışmayı teşvik etmektedir. Sanayi bölgeleri, sayısı 280'e ulaşan veya bunu aşan bir şekilde Türkiye'nin tüm şehirlerine dağılmış durumdadır. Devletin yabancı ve Türk yatırımcıya eşit şekilde sağladığı kolaylıklardan bazıları şunlardır:
Arazi alımında KDV muafiyeti.
Bir sanayi tesisi kurulduğunda beş yıl süreyle emlak vergisi muafiyeti.
Diğer ülkelere kıyasla daha düşük su, elektrik ve sanayi gazı maliyetleri.
Sanayi tesislerinin belediye vergilerinden muaf tutulması.
Fabrika, belediye hizmetlerinden yararlanmayan bir sanayi bölgesi içindeyse, katı atıkların belediye vergilerinden muaf tutulması.
Sanayi ürünlerinin ihracatında vergi geri ödemesi ve indirimleri.
Sanayi yatırım tutarı 500.000 ABD Dolarını aştığında veya resmi olarak 50 Türk vatandaşı çalışan istihdam edildiğinde, siz ve aile bireyleriniz için Türk vatandaşlığı alınabilir. Türk vatandaşlığı alındıktan sonra, iki yıldan daha kısa bir sürede 1 milyon ABD Dolarını aşan ihracat gerçekleştirilirse, Avrupa Birliği'ne elektronik vizeyle giriş yapmanızı sağlayan özel pasaportu alabilirsiniz; ayrıca yatırımcı olarak Amerikan vizesini de hiçbir zorluk çekmeden alabilirsiniz.
2. Altyapı, Tedarik ve İhracat Hatları
Güçlü bir altyapı, bir sanayi projesine başlarken en önemli ve öncelikli noktadır: sunulan hizmetlerin türü ve kalitesi, Türk devletinin sağladığı destek ve muafiyetler, Doğu ile Batı arasında bağlantı sağlayan ayrıcalıklı coğrafi konum, çok sayıda kara, deniz ve hava sınır kapısının bulunması, hammadde bolluğu ve eğitimli, ucuz iş gücünün varlığı.
3. Türk Ekonomisinin Başarısına İlişkin Bazı İstatistikler ve Sebepler
Sağlanan kolaylıklar, güçlü altyapı, kalifiye ve ucuz iş gücü, tedarik ve ihracat hatları, çok sayıda ihracat yöntemi ve devlet desteği gibi yukarıda sayılan faktörlerin tamamı, Türk ekonomisinin öne çıkmasına ve bazı alanlarda hakimiyet kurmasına yol açmıştır. Türkiye, dünyada ekonomik olarak en güçlü 20 ülke arasında yer almaktadır. Şimdi Türk ekonomisiyle ilgili geçmiş yıllara ait bazı istatistiklere bakalım:
Türkiye'nin gayri safi yurt içi hasılası 2002 yılında 230 milyar dolardan 2014 yılında 800 milyar dolara yükselmiştir.
Türk ihracatı, 2002-2014 yılları arasında %250 oranında artmıştır.
Türkiye, dünyanın en büyük ekonomileri arasına girmiştir.
Yabancı yatırımcı sayısında dikkat çekici bir artış yaşanmıştır.
Türkiye, son yıllarda gösterdiği dikkat çekici ekonomik büyüme nedeniyle birçok yatırımcının tercih ettiği bir merkez haline gelmiştir.
4. Türkiye'de Yatırım İçin En Güçlü Alanlardan Bazıları
Türkiye, yatırım ve sanayi alanlarında çeşitlilik avantajına sahiptir; ancak burada belirtilenlerin, yatırım yapılabilecek en tanınmış alanlar olduğunu, projeler ve yatırım için yeterli bir ön çalışmanın yapılması gerektiğini ve bunların şirketimizin özel bir önerisi olmadığını vurgulamak isteriz. Herhangi bir iş veya yatırıma başlamak; pazar, pazarın gereksinimleri, hammaddeler, potansiyel müşteri gibi konularda yeterli ve kapsamlı bir ön çalışma gerektirir. Hallak Türkiye'den bir yatırım tavsiyesi: Başlamadan önce projelerin fizibilite çalışmasını yapın, hammadde tedarik zincirlerini ve satış pazarlarını güvence altına alın ve yatırımla ilgili tüm ayrıntıları gözden geçirin.
Tekstil ve hazır giyim sanayisine yatırım.
Otomotiv ve otomotiv yedek parça sanayisine yatırım.
Elektronik cihaz sanayisine yatırım.
Gıda maddeleri sanayisine yatırım.
Ağır sanayi, demir ve çelik sanayisine yatırım.
Mobilya ve döşeme sanayisine yatırım.
5. Türkiye'nin En Tanınmış Sanayi Bölgeleri
Belirli bir sıralama veya öneri olmadan, en tanınmış sanayi bölgelerinden bazılarını sıralayacağız; kendi ön çalışmanızı yapın, çünkü bu liste bir öneri niteliği taşımamaktadır — her sanayi alanının, en uygununu seçerken göz önünde bulundurduğu kendi öncelikleri vardır.
Kayseri'deki Organize Sanayi Bölgesi: Ağırlıklı olarak ev döşemesi ve mobilya sanayisinin yoğunlaştığı bölge.
Bursa ilindeki TOSAB (Tekstil Organize Sanayi Bölgesi): Kumaş ve iplik sanayisinin yoğunlaştığı bölge.
İstanbul'daki İkitelli Organize Sanayi Bölgesi (İTOSB): Tıbbi malzeme, kumaş, ev mobilyası, kağıt sanayisi ve daha birçok farklı sektörün yoğunlaştığı bölge.
Sakarya'daki Sanayi Bölgesi (SUSİB): Plastik sanayisi, teknik sanayi, elektrik, tıbbi ve spor malzemeleri fabrikalarıyla tanınan bölge.
Ankara'daki OSTİM Sanayi Bölgesi: Türkiye'nin en büyük sanayi bölgesi olup tekstil, otomotiv yedek parça ve spor malzemeleri fabrikalarını barındırmaktadır.